SESB, Estatu-Eredu Berria

In Glogpedia

by Jongizarte
Last updated 7 years ago

Discipline:
Social Studies
Subject:
World History

Toggle fullscreen Print glog
SESB, Estatu-Eredu Berria

Politika ekonomiko berria: NEP (1922-27)Gerra zibila amaitzean herrialdea suntsituta zegoen: goseak, gaixotasunak eta gerrak milioika biktima eragin zituztenNekazaritzako produkzioa mundu gerraren aurrekoa baino bi heren txikiagoa zen. Industriakoa lehengoaren zazpirenaKrisitik irtetzeko politika ekonomiko berria diseinatu zen1921etik 1927ra Politika Ekonomiko Berria: NEP. Erabateko aldaketa ekarri zuen SESBeko politika ekonomikoan eta sozialeanNEPk sistema mistoa garatu zuenIndustria eta zerbitzuetan enpresa txiki pribatu batzuk sortzeko baimena eman zenNekazaritzan konfiskatutako lurrak itzuli zirenOndorioak: oinarri ekonomikoak indartu egin zituen eta produkzioa eta biztanleriaren bizimodua hobetu

Potentzia ekonomiko bat eraikitzenGosplan, ekonomia plana, sortu zuten. Helburuak: Sobietar Batasuna atzerapen ekonomikotik ateratzea, industria-garapena lortzea, eta nekazaritzan eta militar-arloan autosufizienteak izatea.Nekazaritzan lurren kolektibizazioa ezarri zuen. Nekazari dirudunek aginduak ez betetzeagatik, errepresio gogorra pairatu zuten. Horrek izun eragin zuen nekazariengan, eta produktibitatea jaitsi egin zen. Biztanleriak gosea sufritu zuen.Bi ustiategi mota: Koljos (kooperatiba-erregimenean funtzionatzen zuten landetxe handiak) eta sovjos (estatuko landetxeak soldatapeko langileak erabiltzen zituztenak).Industriaren barruan, lehentasuna eman zieten industria astunari eta energia-ekoizpenari.Lortutako emaitzak ikusgarriak izan ziren, eta SESB industria-potentzia bihurtu zen. Desorekak izan ziren: ekipamendu-ondasunak asko fabrikatzen ziren, eta kontsumo-ondasunak berriz, gutxi. Biztanleriaren bizitza maila jaitsi zen.

SESB, estatu-eredu berria

XX. mendearen hasieran, Errusiak monarkia absolutuari eusten zion. Tsarrak gobernatzen zuten nobleziaren, Eliza ortodoxoaren, armadaren eta burokraziaren laguntzaz.Duma zen parlamentua, baina tsarrak nahi zuena egiten zuen.Zenbait indar politiko tsarismoaren aurka zeuden: burgesak, nekazariak eta langileak. Langileen barruan bi talde garrantzitsu zeuden: mentxebikeak (moderatuak) eta boltxebikeak (erradikalak; Lenin zen haien buru).

1905-1917

1917-1921

1921-1929

1929-1953

1927tik au rr er

HISTORIADBH 4

1917ko IraultzaUrriko IraultzaBoltxebikeak agintean: lehenengo erabakiakUrriaren 26an Herriaren Komisarioen Kontseiluaren lehen gobernua eratu zenGobernuak hiru lan ardatz nagusi jorratu zituen: lurraren arazoa, bakea eta botere politikoaren monopolioaLurraren banaketaNekazari txiroei lurrak banatu zizkien lur jabeei kalterik ordaindu gabeBakea: Brest-LitovskBakea hitzartzen da AlemaniarekinBoltxebikeen ustez bakea beharrezkoa zen Iraultza bizirik iraun ahal izatekoBoterearen monopolioa1918ko urtarrilean aurreko gobernuek aurreikusitako Batzar Konstituziogilea (mentxebikeak gehiengoak) desegin zenLeninen ustez Batzarrak eredu burgesa zeukanPoliki-poliki Alderdi Komunista nagusitu zenKomunisten boterea indartzeko Txeka eta Armada Gorria sortu ziren. Oposizioa isilarazi eta desagertzen joan zen1918 uztailean Errusiar Errepublika Federal Sozialista eta Sobietarra sortu zen

Igande Odoltsua: 1905eko urtarrilean, langileen manifestazio baketsua egon zen, jauregi inperialeraino, tsarrari “babesa eta justizia” eskatzeko, lan baldintzak hobetzeko eta “guztien berdintasuna eta askatasuna” aldarrikatzeko. Manifestazioa armekin zapaldu zuten, eta ehunka hildako eta zauritu egon ziren. Gertaera horri Igande Odoltsua izena jarri zioten, eta horrek iraultza eragin zuen. Grebak, matxinadak eta altxamenduak Errusia osoan hedatu ziren, eta lehenengo sobietak edo langileen ordezkarien kontseiluak sortu ziren, 1917ko iraultzan eginkizun garrantzitsua izan zuten kontseiluak.

Tsarismoaren erorialdia

Stalinek diktadura totalitarioa ezarri zuenBaliabideak:Pertsona gurtzea: Stalin herriaren ongile nagusia eta aita zela esaten zuten. Egia faltsutzen zuten.Alderdi komunistaren boterea sendotzea. Sobieten bidez bizitza politikoan parte hartzeko, beharrezkoa zen SBAK-ekoa izatea. Kultura erabat kontrolatu zuen. Errealismo sozialista ezarri zen. Bere ezaugarriak estilo tradizionala eta gaiei dagokienez, iraultza eta iraultzaren buruak oinarrizko taldeak goratzen zituen; langileak eta nekazarika.


Comments

    There are no comments for this Glog.